Kedi Kutusu Eğitimi Başlangıç

İlk kedimi eve getirdiğim gün en çok korktuğum şey tuvalet meselesiydi. "Ya evin her yerine yaparsa?" diye düşünüp duruyordum. Oysa iki gün sonra fark ettim ki kediler bu konuda bize yardım etmeye can atıyor; toprağı eşeleyip üstünü örtme içgüdüsü zaten içlerinde var. Bize düşen, o içgüdüye doğru adresi göstermek. O yüzden kedi kutusu eğitimi aslında bir "öğretme" işinden çok, doğru ortamı kurma işi.

Aşağıda kendi deneyimimden ve sonradan bakıcılığını yaptığım birkaç kediden öğrendiklerimi sırasıyla anlatıyorum. Yeni başlıyorsanız bu sıralamayı bozmadan ilerleyin.

Adım Adım Kedi Kutusu Eğitimi

1. Doğru kutuyu seçin. En sık gördüğüm hata, yavru kediye devasa ve kapaklı bir kutu almak. Kutunun kenarı, kedinin rahatça tırmanabileceği yükseklikte olmalı; yavrular için 8-10 santimlik kenar bile yeterli. Yetişkin kedide ise kutunun uzunluğu, kedinin burnundan kuyruk dibine kadar olan boyunun bir buçuk katı olsun. Kapaklı modeller bize kokuyu gizlediği için cazip gelir ama kedinin içinde dönmesini zorlaştırır ve kokuyu içeride hapseder. Ben ilk altı ay açık kutu öneriyorum.

2. Kutu sayısını hesaplayın. Klasik kural: kedi sayısı + 1. Tek kediniz varsa iki kutu, iki kediniz varsa üç kutu. Kulağa abartı geliyor, biliyorum. Ama iki katlı bir evde tek kutuyla yaşarken kedimin bazen aşağı inmeye üşendiğini gördüm. İkinci kutuyu koyduğum gün sorun bitti.

3. Yeri sessiz ama ulaşılabilir olsun. Çamaşır makinesinin yanı kötü bir fikir; sıkma sesi kediyi bir kez korkuttuğunda o kutuyu yıllarca hatırlar. Aynı şekilde mama ve su kabının hemen yanına da koymayın, kediler yemek yediği yere tuvaletini yapmaz. Ben banyonun bir köşesini ve koridorun ucundaki nişi tercih ediyorum: hem sakin hem de kedinin çıkış yolunu görebildiği yerler.

4. Kumu doğru seçin ve doğru derinlikte doldurun. Çoğu kedi ince taneli, kokusuz, topaklanan kumu sever. Parfümlü kumlar bize hoş gelir, kediye keskin gelir. Kum derinliği 4-5 santim yeterli; daha fazlası boşa gider, daha azı kedinin eşeleme ihtiyacını karşılamaz. Kum markası değiştirecekseniz bunu bir günde yapmayın; eskiyle yeniyi bir hafta boyunca karıştırarak geçiş yapın.

5. İlk günlerde alanı daraltın. Yeni gelen kediyi doğrudan tüm eve salmak yerine tek bir odada başlatın. O odada yatak, su, mama ve kutu olsun. Kedi kutuyu birkaç kez sorunsuz kullandıktan sonra alanı yavaşça genişletin. Bu yöntem bana bugüne kadar hiç yanılmadı; kaza sayısını neredeyse sıfıra indiriyor.

6. Kritik anlarda kutuya götürün. Kediler uyandıktan sonra, yemekten 15-20 dakika sonra ve uzun oyun seanslarının ardından tuvalete ihtiyaç duyar. Bu anlarda kediyi nazikçe kutuya bırakın, kumu parmağınızla hafifçe eşeleyin ve geri çekilin. Zorla oturtmayın, patisini kuma sürtmeyin; bu, kutuyu olumsuz bir şeyle eşleştirir.

7. Doğru davranışı ödüllendirin, yanlışı görmezden gelin. Kutuyu kullandığında sakin bir sesle övün, dışarı çıktıktan sonra küçük bir ödül maması verin. Kaza olduğunda bağırmanın hiçbir faydası yok; kedi cezayı tuvalet ihtiyacıyla ilişkilendirir ve saklanarak yapmaya başlar. Eğitim ve disiplin konusunda genel yaklaşımım hep aynı: ödül işe yarar, ceza geri teptirir.

8. Kazaları enzimli temizleyiciyle silin. Normal deterjan kokuyu bizim burnumuzdan siler ama kedininkinden silmez. O bölge onun için "tuvalet" olarak işaretli kalır. Evcil hayvan hijyeni konusunda öğrendiğim en değerli şey buydu: enzimli ürün, idrardaki proteinleri parçalayarak kokuyu kökünden kaldırıyor. Amonyaklı temizleyicilerden ise uzak durun, çünkü kokusu idrarı andırır.

9. Temizlik rutinini oturtun. Günde en az bir kez topakları alın, haftada bir kutuyu tamamen boşaltıp ılık suyla yıkayın. Kediler bizden çok daha titizdir; kirli kutu, eğitimin bozulmasının bir numaralı sebebidir.

Sık Yapılan Hatalar

• Kutuyu göze batmasın diye dolabın arkasına saklamak. Kedi kutuyu bulamazsa kullanamaz. Estetik kaygıyı ilk aylar erteleyin.
• Kokulu kum veya kutu spreyi kullanmak. Kedinin koku alma duyusu bizimkinden kat kat hassas; ferahlatıcı sandığımız şey onun için kaçınma sebebi.
• Kaza sonrası burnunu sürtmek. İşe yaramaz, güveni zedeler.
• Kum tipini aniden değiştirmek. Kedi bir sabah bambaşka bir zemin görürse kutuyu boykot edebilir.
• Ani davranış değişikliğini eğitim sorunu sanmak. Kutuyu düzgün kullanan bir kedi birden dışarı yapmaya başladıysa akla ilk gelmesi gereken idrar yolu enfeksiyonu, kabızlık veya stres olmalı. Bu durumda veteriner kontrolünü ertelemeyin.
• Kutuyu tırmalama tahtasının yanına koymak. İki farklı ihtiyaç, iki farklı alan ister; karıştırmayın.

Kısa Kontrol Listesi