Kedileri Doğru Şekilde Beslemek

İlk kedim Zeytin'i eve getirdiğim gün, market rafından aldığım en renkli paketli kuru mamayı kabına doldurup "işte oldu" demiştim. İki hafta sonra tüyleri matlaşmış, kilo almış ve kabına burun kıvıran bir kediyle veteriner masasındaydım. O gün öğrendiğim şey şu: kedi beslenme meselesi, kaba mama koymaktan çok daha fazlası. Aşağıda kendi hatalarımla ve yıllar içinde biriktirdiğim gözlemlerle öğrendiğim düzeni, yeni başlayan birinin anlayacağı sırayla anlatıyorum.

Önce Şunu Bilin: Kedi Etçildir

Köpekler için "her şeyden biraz" yaklaşımı kısmen işe yarar; kedilerde yaramaz. Kedi zorunlu etçil bir hayvandır, yani hayvansal protein olmadan sağlıklı kalamaz. Taurin, arakidonik asit, A vitamini gibi maddeleri bitkisel kaynaklardan üretemez. Bu yüzden "kedime pilav üstü sebze veriyorum, çok da seviyor" cümlesini duyduğumda içim burkuluyor. Sevmesi, ihtiyacını karşıladığı anlamına gelmiyor.

Adım Adım Sağlıklı Bir Beslenme Düzeni

1. Kedinizin yaşını ve durumunu belirleyin. Yavru (0-12 ay), yetişkin (1-7 yaş), yaşlı (7+) ve kısırlaştırılmış kediler farklı kalori ile besin yoğunluğuna ihtiyaç duyar. Yavrular büyüme için daha yoğun protein ve yağ isterken, kısırlaştırılmış bir kedinin enerji ihtiyacı belirgin şekilde düşer. Zeytin'in kilo alma sebebi tam olarak buydu: kısırlaştırıldıktan sonra aynı porsiyonu vermeye devam etmiştim.
2. Mama etiketini okumayı öğrenin. İçerik listesinin ilk üç maddesine bakıyorum. İlk sırada "tavuk", "hindi", "somon" gibi tanımlı bir et kaynağı görmek istiyorum; "hayvansal yan ürün", "bitkisel protein konsantresi" ya da isimsiz "et unu" ilk sıradaysa rafa geri koyuyorum. Mısır, buğday gibi tahılların baskın olduğu formüller kediler için dolgu maddesinden ibaret.
3. Kuru ve ıslak mamayı birlikte kullanın. Benim uzun süredir sürdürdüğüm düzen şu: sabah ve akşam ıslak mama, gün içinde ölçülü miktarda kuru mama. Islak mama su alımını destekliyor, kuru mama pratiklik ve diş sağlığı için işe yarıyor. Sadece kuru mamayla beslenen kediler genelde yeterince su içmiyor ve bu ilerleyen yaşlarda idrar yolu sorunlarına zemin hazırlıyor.
4. Porsiyonu tartıyla ölçün. "Göz kararı bir kepçe" diye bir ölçü yok. Mama paketindeki kilo-porsiyon tablosunu başlangıç noktası kabul edip, iki üç haftada bir kediyi tartıyorum. Kaburgaları elimle rahatça hissedebiliyorsam ama gözle sayamıyorsam, kilo yerinde demektir. Serbest besleme yani kabı sürekli dolu tutma yöntemi, iştahı düzensiz kedilerde işe yarasa da çoğu evde obeziteyle sonuçlanıyor.
5. Suyu ciddiye alın. Kediler doğada avlarından su alır, bu yüzden susama refleksleri zayıftır. Ben mama kabından ayrı bir noktaya, geniş ve seramik bir kaba su koyuyorum. Zeytin çeşme tipi su kabına geçtikten sonra günlük su tüketimi gözle görülür arttı. Suyu günde en az bir kez tazelemek şart.
6. Mama değişikliğini yavaş yapın. Yeni mamaya geçerken bir hafta boyunca kademeli karıştırıyorum: ilk iki gün yüzde yirmi beş yeni, sonraki iki gün yarı yarıya, sonra yüzde yetmiş beş, ardından tamamen yeni mama. Ani geçişler kusma ve ishalle sonuçlanıyor ve kedi o mamaya karşı kalıcı bir isteksizlik geliştirebiliyor.
7. Ödül mamalarını günlük kaloriye dahil edin. Eğitim ve oyun sırasında ödül kullanmak çok işe yarıyor, ama ödüller günlük kalorinin küçük bir kısmını geçmemeli. Ben ödül verdiğim günlerde ana öğünden biraz kısıyorum. Oyun ve eğitim konularında sitede ayrı yazılar var, beslenmeyle birlikte okumanızı öneririm.
8. Değişimleri not edin. İştah kaybı, aniden artan su tüketimi, kusma ya da kilo değişimi beslenme kadar sağlıkla da ilgilidir. Bir haftadan uzun süren belirtilerde veterinere gitmeyi erteliyorsanız, çoğu zaman geç kalıyorsunuz demektir.

Kedilere Verilmemesi Gerekenler

Sık Yapılan Hatalar

• Sütü ikram sanmak. Filmlerde gördüğümüz kase kase süt sahnesi, gerçekte ishalle sonuçlanıyor. Su verin.
• Sofradan artık vermek. Baharatlı, tuzlu, yağlı insan yemekleri kediye uygun değil. Bir kez verdiğinizde masa başında dilenmeyi de öğretmiş oluyorsunuz.
• Sadece kuru mamayla idare etmek. Pratik ama uzun vadede su alımını düşürüyor.
• Mama kabını su kabının yanına koymak. Kediler mama kırıntısı bulaşmış suyu içmeyi sevmez.
• Kilo artışını "tombul, tatlı olmuş" diye görmezden gelmek. Fazla kilo, eklem ve diyabet sorunlarının kapısını aralıyor.
• Doğrudan buzdolabından ıslak mama vermek. Soğuk mamanın k